BIM μοντελοποίηση, Scan to BIM

Σε σχεδόν κάθε κτίριο που χτίστηκε πριν από την ψηφιακή εποχή, τα αρχικά σχέδια είναι συχνά ελλιπή, ανακριβή ή έχουν χαθεί. Παρ’ όλα αυτά, οι ανακαινίσεις, οι αναβαθμίσεις και ο προγραμματισμός συντήρησης εξακολουθούν να ξεκινούν από αυτά τα σχέδια. Αυτό το πρόβλημα λύνει το Scan-to-BIM. Ο οδηγός αυτός εξηγεί τι είναι το BIM, τι παραλαμβάνετε στο τέλος ενός έργου και πώς να αποφασίσετε πόσο επίπεδο λεπτομέρειας χρειάζεστε.

Το BIM (Building Information Modelling, Μοντελοποίηση Κτιριακών Πληροφοριών) είναι ένα τρισδιάστατο μοντέλο στο οποίο κάθε στοιχείο, όπως ένας τοίχος, μια δοκός ή ένας αεραγωγός, φέρει δεδομένα. Δεν περιορίζεται στη γεωμετρία: συνδέει τη γεωμετρία με πληροφορίες που υποστηρίζουν τη συνεργασία, την εκτίμηση κόστους, τον εντοπισμό συγκρούσεων (clash detection) και τη διαχείριση της εγκατάστασης. Ένα σχέδιο CAD σας δείχνει γραμμές. Ένα μοντέλο BIM σας λέει τι ακριβώς είναι κάθε αντικείμενο.

Το BIM συνδέεται συνήθως με τη νέα κατασκευή, αλλά στα υφιστάμενα κτίρια η διαδικασία γίνεται αντίστροφα. Σαρώνουμε το κτίριο με laser scanner για να καταγράψουμε ένα ακριβές νέφος σημείων (point cloud) και στη συνέχεια το μοντελοποιούμε, συνήθως σε Autodesk Revit. Το αποτέλεσμα είναι ένα αξιόπιστο μοντέλο «ως κατασκευάσθη» (as-built), πάνω στο οποίο μπορούν να δουλέψουν αρχιτέκτονες, μηχανικοί και ομάδες διαχείρισης. Σήμερα είναι από τις πιο διαδεδομένες εφαρμογές BIM για υφιστάμενα κτίρια σε ολόκληρη την Ευρώπη και όχι μόνο.

Ένα τυπικό παραδοτέο Scan-to-BIM περιλαμβάνει:

• Ευθυγραμμισμένο νέφος σημείων των χώρων που σαρώθηκαν
• Μοντέλο Revit για τις ειδικότητες που χρειάζεστε (αρχιτεκτονικά, στατικά, Η/Μ)
• Κατόψεις, τομές και όψεις 2D που εξάγονται από το μοντέλο
• Εξαγωγή IFC, ώστε το μοντέλο να ανοίγει και σε άλλα λογισμικά
• Προαιρετικό επόμενο βήμα: σύνδεση του μοντέλου με δεδομένα πραγματικού χρόνου ως ψηφιακό δίδυμο

Το LOD (Level of Development, Επίπεδο Ανάπτυξης) περιγράφει πόσο λεπτομερή και αξιόπιστα είναι τα στοιχεία ενός μοντέλου. Κυμαίνεται από σχηματικό (LOD 100) έως κατασκευαστικό (LOD 400+). Στο LOD 300 τα στοιχεία έχουν ακριβές μέγεθος, σχήμα, ποσότητα και θέση, κατάλληλα για συντονισμό και εντοπισμό συγκρούσεων. Το LOD κατανοείται καλύτερα ως τρόπος να ορίσουμε την αξιοπιστία του μοντέλου και τη χρήση για την οποία προορίζεται, και όχι ως στάδιο του έργου.

Στην πράξη, αποφασίστε πρώτα σε τι θα χρησιμεύσει το μοντέλο. Μια μελέτη διάταξης χώρων χρειάζεται λιγότερη λεπτομέρεια από μια Η/Μ ανακαίνιση. Αν μοντελοποιήσετε περισσότερα από όσα χρειάζεστε, χάνετε χρόνο και χρήμα. Αν μοντελοποιήσετε λιγότερα, το πληρώνετε αργότερα.

Το ISO 19650 είναι η διεθνής εξέλιξη του παλαιότερου βρετανικού πλαισίου PAS 1192 και βασίζεται στη διαχείριση πληροφοριών, στα κοινά περιβάλλοντα δεδομένων (CDE) και σε σαφώς ορισμένες αρμοδιότητες παράδοσης. Στο συνεργατικό επίπεδο, τα μοντέλα των επιμέρους ειδικοτήτων συνδυάζονται σε ένα ενιαίο (federated) μοντέλο και ανταλλάσσουν πληροφορίες μέσω ανοιχτών μορφών, όπως το IFC και το COBie. Αν στο έργο σας συμμετέχουν πολλοί μελετητές, ζητήστε τα από την αρχή.

Η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει τη χρήση BIM στις δημόσιες συμβάσεις από τον Ν. 4412/2016, ενώ ευρωπαϊκές αναλύσεις έχουν περιγράψει την Ελλάδα ως χώρα που βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο υιοθέτησης. Για ιδιοκτήτες και μηχανικούς, αυτό σημαίνει ότι το πλεονέκτημα ανήκει σε όσους θα κινηθούν πρώτοι, ψηφιοποιώντας τα κτίριά τους πριν το BIM γίνει απαίτηση.

1. Ορισμός εύρους: συμφωνούμε τους χώρους, τις ειδικότητες και το LOD.
2. Σάρωση: η ομάδα μας καταγράφει το χώρο με laser scanners, με ακρίβεια χιλιοστού στο νέφος σημείων.
3. Ευθυγράμμιση: συνδέουμε τις σαρώσεις σε ένα ενιαίο νέφος σημείων.
4. Μοντελοποίηση: δημιουργούμε το μοντέλο BIM σε Revit.
5. Παράδοση: παραλαμβάνετε το μοντέλο, τα σχέδια και τις εξαγωγές, μαζί με μια συνάντηση παρουσίασης.

Πώς διαφέρει ένα μοντέλο BIM από ένα ψηφιακό δίδυμο; Ένα στατικό μοντέλο BIM παλιώνει μετά την κατασκευή, ενώ ένα ψηφιακό δίδυμο αντανακλά την πραγματική τρέχουσα κατάσταση του κτιρίου. Πολλοί πελάτες ξεκινούν με το μοντέλο BIM και προσθέτουν δεδομένα πραγματικού χρόνου αργότερα.

Χρειάζομαι BIM για μια μικρή ανακαίνιση; Όχι πάντα. Αν τα σχέδια λείπουν ή δεν είναι αξιόπιστα, ακόμη και ένα μικρό, στοχευμένο μοντέλο μπορεί να αποτρέψει ακριβές εκπλήξεις στο εργοτάξιο.

Μπορώ να πάρω μόνο σχέδια, χωρίς πλήρες μοντέλο; Ναι. Μπορούμε να εξάγουμε σχέδια 2D από τη σάρωση για έργα που δεν χρειάζονται τρισδιάστατο μοντέλο.

Σε ποιο λογισμικό παραδίδετε; Ως στάνταρ, μοντέλα Revit και εξαγωγές IFC. Πείτε μας αν χρειάζεστε άλλη μορφή.

Σχεδιάζετε ανακαίνιση, αναβάθμιση ή παράδοση εγκατάστασης; Ζητήστε προσφορά και θα σας προτείνουμε το σωστό εύρος και επίπεδο λεπτομέρειας.